Podatek liniowy: dla kogo i ile wynosi w 2026 roku

Od czego obliczasz podatek liniowy

Dochód to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów, czyli wydatki uznawane podatkowo za koszty działalności. Po uwzględnieniu przysługujących odliczeń otrzymujesz podstawę obliczenia podatku.

W 2026 roku zwykły rachunek wygląda tak:

podstawa opodatkowania × 19% = podatek liniowy.

Przy tej formie nie stosujesz kwoty wolnej ani kwoty zmniejszającej podatek. Wyższy dochód nie powoduje przejścia do wyższej stawki liniowego PIT.

Szersze zestawienie dostępnych form znajdziesz w poradniku o podatku dochodowym w firmie.

Kto może wybrać liniowy, a kogo dotyczy ograniczenie

Możesz wybrać tę formę, prowadząc działalność samodzielnie albo jako wspólnik spółki cywilnej, partnerskiej lub jawnej niebędącej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Usługi dla obecnego lub byłego pracodawcy

W 2026 roku tracisz prawo do liniowego, jeżeli uzyskasz przychód z usług dla obecnego lub byłego pracodawcy odpowiadających czynnościom, które w 2026 roku są lub były przez ciebie wykonywane dla niego na podstawie stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy. Przy działalności w spółce przepis obejmuje również takie czynności co najmniej jednego wspólnika.

Skutkiem jest przeliczenie zaliczek od początku roku według skali oraz zapłata odsetek od zaległości. Sam fakt wcześniejszego zatrudnienia u klienta nie wyczerpuje tego warunku — znaczenie mają także zakres czynności i rok ich wykonywania.

Jak i do kiedy zgłosić wybór w 2026 roku

Oświadczenie składasz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego; możesz przekazać je również przez Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej, czyli CEIDG.

To terminy ustawowe, liczone od pierwszego przychodu, a nie pierwszego dochodu. Gdy 20. dzień wypada w sobotę lub dzień wolny od pracy, termin upływa w następnym dniu roboczym. Na 2 listopada 2026 roku otwarte pozostają terminy dla pierwszego przychodu w październiku (20 listopada 2026), w listopadzie (20 grudnia 2026 to niedziela, więc 21 grudnia 2026) i w grudniu (31 grudnia 2026). Przy pierwszym przychodzie w styczniu 2027 roku 20 lutego to sobota, więc termin przypada 22 lutego 2027. Wybór obowiązuje także w kolejnych latach, dopóki skutecznie go nie zmienisz.

Czego nie masz na podatku liniowym

Oprócz braku kwoty zmniejszającej podatek musisz uwzględnić ograniczenie wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Jeżeli uzyskujesz przychody z działalności opodatkowanej liniowo, nie możesz skorzystać z tej preferencji.

Wyjątek dotyczy tak zwanego zerowego PIT-36L. Wymaga on, aby w roku nie było przychodów ani kosztów z tej działalności ani obowiązków lub uprawnień do zmian podstawy opodatkowania, doliczeń lub odliczeń. Sam brak dochodu nie wystarcza. Nadal trzeba spełnić pozostałe warunki wspólnego rozliczenia.

Składka zdrowotna: 4,9% i limit odliczenia w 2026 roku

Na liniowym składka zdrowotna wynosi 4,9% podstawy jej wymiaru, ustalanej według zasad dotyczących dochodu z działalności. Obowiązuje jednak minimalna składka:

• za styczeń 2026 roku — 314,96 zł;
• od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku — 432,54 zł miesięcznie.

Nie zakładaj więc, że przy niskim dochodzie zapłacisz wyłącznie 4,9% jego wysokości.

W 2026 roku zapłacone składki zdrowotne związane z działalnością opodatkowaną liniowo możesz zaliczyć do kosztów albo odliczyć od dochodu do łącznego limitu 14 100 zł. Tej samej składki nie rozliczasz dwukrotnie. Limit dotyczy pomniejszenia dochodu, a nie odliczenia całej tej kwoty od podatku.

Więcej o obciążeniach ubezpieczeniowych przeczytasz w poradniku o składkach ZUS przedsiębiorcy.

Kiedy liniowy ma sens: przykład dla dwóch dochodów

Do porównania przygotuj przewidywane przychody, koszty, składki i dostępne preferencje. Szczególnie istotna jest możliwość wspólnego rozliczenia oraz wysokość innych dochodów opodatkowanych skalą.

Poniższy przykład pokazuje wyłącznie PIT według zasad na 2026 rok. Założenia: roczny dochód stanowi zarazem podstawę opodatkowania, nie ma innych dochodów, ulg i odliczeń, a rozliczenie jest indywidualne. Przykład celowo pomija składkę zdrowotną i jej odliczenie, aby pokazać sam mechanizm stawek.

Przy pierwszym założeniu niższy PIT daje skala, przy drugim — liniowy. Nie oznacza to jeszcze porównania wszystkich obciążeń.

Dla podstawy powyżej progu skali punkt zrównania samego PIT obliczysz następująco:

1. Oznacz roczną podstawę literą D.
2. Zapisz równość: 19% × D = 10 800 zł + 32% × (D − 120 000 zł).
3. Po uporządkowaniu otrzymasz: 13% × D = 27 600 zł.
4. Podziel: D = 27 600 zł ÷ 13%, czyli około 212 308 zł rocznie.

To wynik przyjętego modelu na 2026 rok, przed zaokrągleniami. Nie jest uniwersalnym progiem opłacalności: składka zdrowotna, jej odliczenie, pozostałe dochody i preferencje zmieniają wynik.

Zaliczki i roczne zeznanie PIT-36L

Zaliczki, czyli wpłaty podatku w trakcie roku, przy rozliczeniu miesięcznym płacisz zasadniczo do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Termin zaliczki za grudzień 2026 roku przypada 20 stycznia 2027 roku.

Dochody opodatkowane liniowo rozliczasz w PIT-36L. Zeznanie za 2026 rok składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 roku. Do 30 kwietnia 2027 roku wpłacasz również ewentualną dopłatę wynikającą z zeznania.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy przekroczenie progu skali wymusza wybór liniowego?

Nie. Przekroczenie progu nie nakłada obowiązku zmiany formy. Porównaj całoroczny wynik według przyjętych założeń, zamiast kierować się samą stawką od nadwyżki.

Czy wybór liniowego trzeba ponawiać co roku?

Nie. Skutecznie dokonany wybór obejmuje również kolejne lata, dopóki go nie zmienisz.

Czy limit składek zdrowotnych oznacza zwrot 14 100 zł?

Nie. W 2026 roku jest to limit składek ujmowanych w kosztach lub odliczanych od dochodu. Nie jest kwotą zwrotu podatku.

Czy zerowy dochód pozwala rozliczyć się z małżonkiem?

Nie wystarczy sam zerowy dochód. Jeżeli przychody i koszty były równe, działalność nadal nie spełnia opisanych warunków zerowego PIT-36L.