Progi podatkowe: kiedy wpadasz w drugi próg

Stan prawny: 3 listopada 2026 r.

Jakie progi podatkowe obowiązują w 2026 roku?

Skala podatkowa to sposób obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych, czyli PIT, w którym wyższa stawka obejmuje część podstawy przekraczającą określoną granicę.

Kwota zmniejszająca podatek nie jest odliczeniem od dochodu. W 2026 r. odejmujesz 3 600 zł od obliczonego podatku. Odpowiada to kwocie wolnej od podatku wynoszącej 30 000 zł: 30 000 zł × 12% − 3 600 zł = 0 zł.

W drugim przedziale nie odejmujesz ponownie kwoty zmniejszającej. Jest już uwzględniona w kwocie 10 800 zł:

120 000 zł × 12% − 3 600 zł = 10 800 zł.

Szersze zasady tej formy rozliczenia znajdziesz w artykule o skali podatkowej.

Opisane progi i kwoty dotyczą 2026 roku. Sejm uchwalił 22 października 2026 r. ustawę zmieniającą skalę podatkową od 1 stycznia 2027 r., a Senat 27 października 2026 r. wniósł do niej poprawki. Według stanu na 3 listopada 2026 r. ustawa nie została ogłoszona w Dzienniku Ustaw, więc nie obowiązuje i nie stosujesz jej do rozliczenia za 2026 rok. Po ogłoszeniu sprawdź, jakie progi i kwoty obowiązują za 2027 rok.

Próg liczysz od dochodu czy od przychodu?

Przychód to kwota rozpoznana do celów podatkowych przed odjęciem kosztów jej uzyskania. Dochód to co do zasady przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów, czyli wydatki, które przepisy pozwalają uwzględnić przy jego obliczaniu.

Dla progu znaczenie ma ostatecznie podstawa obliczenia podatku. Ustalasz ją z dochodu po uwzględnieniu przysługujących odliczeń od dochodu.

Dlatego ani suma wystawionych faktur, ani wynagrodzenie brutto nie wystarczą do ustalenia, czy przekraczasz drugi próg. Nie porównuj też z progiem kwoty otrzymanej „na rękę”.

W rozliczeniu rocznym łączysz dochody podlegające skali, na przykład z etatu i działalności gospodarczej opodatkowanej na skali. Nie masz osobnego progu dla każdego z tych źródeł.

Co oznacza drugi próg? Przykłady obliczeń za 2026 rok

Poniższe przykłady pokazują sam mechanizm skali.

Założenia: rozliczenie indywidualne za 2026 r.; podane kwoty są już roczną podstawą obliczenia podatku po odliczeniach od dochodu; brak ulg odliczanych od podatku. Wynik oznacza roczny podatek, a nie dopłatę po odjęciu zaliczek.

Podstawa 100 000 zł w 2026 roku

Cała podstawa mieści się w pierwszym przedziale:

1. Obliczenie według stawki: 100 000 zł × 12% = 12 000 zł.
2. Odjęcie kwoty zmniejszającej: 12 000 zł − 3 600 zł = 8 400 zł podatku.

Podstawa 120 000 zł w 2026 roku

Samo osiągnięcie granicy nie oznacza jeszcze zastosowania wyższej stawki:

1. Obliczenie według stawki: 120 000 zł × 12% = 14 400 zł.
2. Odjęcie kwoty zmniejszającej: 14 400 zł − 3 600 zł = 10 800 zł podatku.

Nie ma nadwyżki, od której trzeba obliczyć podatek według stawki 32%.

Podstawa 140 000 zł w 2026 roku

Wyższa stawka obejmuje wyłącznie część ponad granicę:

1. Ustalenie nadwyżki: 140 000 zł − 120 000 zł = 20 000 zł.
2. Podatek od nadwyżki: 20 000 zł × 32% = 6 400 zł.
3. Dodanie podatku z pierwszego przedziału: 10 800 zł + 6 400 zł = 17 200 zł podatku.

Nie mnożysz całej podstawy przez 32%. Przekroczenie progu nie powoduje przeliczenia wcześniejszej części dochodu według wyższej stawki.

Zaliczki po przekroczeniu progu

Zaliczka to podatek pobierany lub wpłacany w trakcie roku, który następnie uwzględniasz w rozliczeniu rocznym.

Gdy masz etat

Pracodawca działa jako płatnik: oblicza, pobiera i przekazuje zaliczki na podatek.

Przy standardowym poborze zaliczek w 2026 r. pracodawca uwzględnia dochód uzyskany od początku roku u tego płatnika:

• przed przekroczeniem 120 000 zł stosuje stawkę 12%;
• w miesiącu przekroczenia stosuje 12% do części mieszczącej się w granicy i 32% do nadwyżki;
• w kolejnych miesiącach stosuje 32% do dochodu uzyskanego w danym miesiącu u tego płatnika.

To opis stawek stosowanych do zaliczek. Nie jest to sposób obliczenia wynagrodzenia netto.

Jeżeli masz kilka źródeł dochodów opodatkowanych skalą, pobrane zaliczki mogą nie pokryć całego podatku rocznego. Poszczególni płatnicy śledzą dochód wypłacany przez siebie, a w zeznaniu rocznym łączysz dochody podlegające skali.

Gdy prowadzisz działalność na skali

Przy zwykłych zaliczkach miesięcznych obliczasz podatek narastająco od początku roku. Następnie odejmujesz sumę zaliczek należnych za poprzednie miesiące.

Gdy podstawa przyjmowana do obliczenia zaliczki przekroczy w 2026 r. 120 000 zł, w rachunku pojawi się stawka 32% od nadwyżki. Przekroczenie nie oznacza opodatkowania całego dotychczasowego dochodu wyższą stawką.

Ten opis dotyczy zaliczek liczonych od bieżącego dochodu. Zaliczki uproszczone, ustalane na podstawie dochodu z wcześniejszego roku, mają odrębny mechanizm.

Wspólne rozliczenie z małżonkiem a próg

Przy wspólnym rozliczeniu podatek oblicza się od połowy łącznych dochodów po odliczeniach, a następnie mnoży wynik przez dwa. Ten mechanizm może ograniczyć zastosowanie wyższej stawki, gdy dochody małżonków są nierówne.

Założenie przykładu za 2026 r.: prawo do wspólnego opodatkowania zostało potwierdzone, łączna kwota dochodów po odliczeniach wynosi 240 000 zł, brak ulg odliczanych od podatku.

1. Podział kwoty: 240 000 zł ÷ 2 = 120 000 zł.
2. Podatek od połowy: 120 000 zł × 12% − 3 600 zł = 10 800 zł.
3. Podatek wspólny: 10 800 zł × 2 = 21 600 zł.

W tym przykładzie nie występuje nadwyżka objęta stawką 32%. Nie oznacza to automatycznego prawa do wspólnego rozliczenia — sam mechanizm obliczenia podatku nie zastępuje sprawdzenia warunków tej preferencji.

Danina solidarnościowa to osobne obciążenie

W 2026 r. danina solidarnościowa wynosi 4% podstawy jej obliczenia, ustalanej od nadwyżki ponad 1 000 000 zł określonych w ustawie dochodów po przewidzianych pomniejszeniach.

Nie jest to kolejny przedział skali podatkowej. Podstawę daniny ustala się odrębnie, dlatego nie należy automatycznie utożsamiać jej z podstawą podatku obliczanego według skali.

Czy podatek liniowy i ryczałt mają takie same progi?

Nie. W 2026 r. podatek liniowy ma stawkę 19% niezależną od wysokości dochodu. Przekroczenie granicy pierwszego przedziału skali nie powoduje przejścia z podatku liniowego na stawkę 32%.

Na ryczałcie opodatkowaniu podlega przychód, bez odliczenia kosztów jego uzyskania. Osobne progi przychodu dotyczą składki zdrowotnej. Nie stosujesz do niego dwóch przedziałów skali. Stawki zależą od rodzaju działalności; szczegóły opisuje artykuł o stawkach ryczałtu.

Nie oznacza to braku innych limitów. W szczególności przedziały przychodów służące ustalaniu składki zdrowotnej na ryczałcie dotyczą składki, a nie wejścia w drugi próg podatku dochodowego.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy przy dokładnie 120 000 zł podstawy w 2026 roku płacisz 32%?

Nie. Wyższa stawka obejmuje dopiero nadwyżkę ponad tę kwotę. Przy podstawie równej granicy cały rachunek mieści się w pierwszym przedziale.

Czy drugi próg powoduje utratę kwoty zmniejszającej podatek?

Nie. W 2026 r. wzór dla drugiego przedziału zawiera kwotę 10 800 zł, która już uwzględnia odjęcie kwoty zmniejszającej. Nie odejmujesz jej drugi raz.

Czy każdy pracodawca daje osobny próg w rozliczeniu rocznym?

Nie. Sposób poboru zaliczek przez pracodawców nie tworzy odrębnych progów rocznych. W zeznaniu łączysz dochody podlegające skali, co może oznaczać dopłatę podatku.

Czy podatek z przykładów jest kwotą do dopłaty?

Nie. Przykłady pokazują roczny podatek przy podanych założeniach. Przy ustalaniu dopłaty uwzględniasz zaliczki wpłacone samodzielnie i pobrane przez płatników.