Składka zdrowotna na ryczałcie 2026: progi przychodu

Stan prawny: 3 listopada 2026 r.

Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku — tabela

Podstawa wymiaru to kwota, od której obliczasz składkę. Na ryczałcie nie jest nią bezpośrednio twój przychód: przychód wskazuje jeden z trzech poziomów podstawy.

Źródło tabeli: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), informacja o podstawie i wysokości składki zdrowotnej w 2026 r.

Chodzi o przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale poprzedniego roku, łącznie z wypłatami z zysku. Składka w 2026 roku wynosi 9% właściwej podstawy.

Zasady składki na skali i podatku liniowym oraz ogólne obowiązki opisuje poradnik o składce zdrowotnej. Ten tekst dotyczy tylko ryczałtu.

Stawka podatku od twoich usług lub sprzedaży nie wyznacza progu składki zdrowotnej. Zasady podatku znajdziesz w poradniku o ryczałcie od przychodów, a dobór stawki opisuje tekst o stawkach ryczałtu.

Który przychód liczy się do progu

Przychód bieżący: ustalanie składki krok po kroku

Przy ustalaniu składki według bieżącego przychodu:

1. Zsumuj przychody z działalności od początku roku do końca rozliczanego miesiąca.
2. Pomniejsz je o zapłacone składki emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów ani odliczone od dochodu.
3. Porównaj wynik z progami na 2026 rok.
4. Rozlicz składkę przypisaną do właściwego progu.

Nie chodzi więc o sam przychód z jednego miesiąca. Liczy się suma narastająca, czyli przychody zgromadzone od początku roku.

Odliczenie połowy składki zdrowotnej przy obliczaniu podatku nie obniża przychodu przyjmowanego do progów zdrowotnych. Pomniejszenie podatkowe i ustalanie progu składki to dwa odrębne rozliczenia.

Do progu nie wliczasz przychodów ze sprzedaży środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wskazanych w przepisach, czyli określonych składników majątku używanych w działalności. Przy zawieszeniu działalności i kasowym rozpoznawaniu przychodów (przychód powstaje w dniu uregulowania należności) obowiązują dodatkowe zasady, dlatego sama suma z ewidencji może wymagać dostosowania.

Przychód z poprzedniego roku

Możesz ustalać miesięczną składkę na podstawie przychodu z poprzedniego roku, jeżeli przez cały poprzedni rok była prowadzona działalność gospodarcza, a jej przychody były opodatkowane ryczałtem, skalą podatkową, podatkiem liniowym albo według przepisów o dochodach z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.

Przyjmujesz przychód z poprzedniego roku pomniejszony o zapłacone wtedy składki społeczne, z opisanym wyżej warunkiem dotyczącym kosztów i odliczenia od dochodu. Wybrana podstawa obowiązuje przez cały rok. Zakończenie działalności i rozpoczęcie nowej wymaga odrębnej oceny tej zasady.

To uproszczenie dotyczy wpłat miesięcznych. Rozliczenie roczne nadal opierasz na rzeczywistym przychodzie roku, którego dotyczy składka. Stała kwota miesięczna nie wyklucza dopłaty.

Pierwszy rok działalności

Jeżeli dopiero rozpoczynasz działalność i nie była ona prowadzona przez cały poprzedni rok, nie możesz przyjąć przychodu poprzedniego roku na opisanej zasadzie. Ustalasz próg według przychodów bieżących.

Nie zakładaj automatycznie najniższej składki przez cały pierwszy rok. Wysoki przychód może spowodować wejście w wyższy próg już w miesiącu rozpoczęcia działalności.

Od którego miesiąca płacisz więcej po przekroczeniu progu

Przy rozliczaniu według przychodów bieżących wyższą składkę naliczasz już za miesiąc przekroczenia progu, a nie dopiero za następny.

Założenie dla 2026 roku: do końca sierpnia przychód ustalony na potrzeby składki pozostaje w pierwszym progu, a we wrześniu przekracza jego górną granicę. Za wrzesień rozliczasz już składkę z drugiego progu.

Samo prawidłowe przekroczenie progu nie oznacza, że wcześniejsze miesięczne rozliczenia były błędne. Wpływ końcowego przychodu na wcześniejsze miesiące uwzględniasz w rozliczeniu rocznym.

Jeżeli korzystasz z przychodu poprzedniego roku, bieżące przekroczenie progu nie zmienia tak ustalonej miesięcznej podstawy. Różnicę rozliczasz po zakończeniu roku.

Rozliczenie roczne składki zdrowotnej za 2026 rok

Po zakończeniu roku ustalasz końcowy przychód oraz liczbę miesięcy uwzględnianych w rozliczeniu. Próg wynikający z przychodu rocznego stosujesz do wszystkich tych miesięcy.

Roczną składkę obliczasz od rocznej podstawy. Nie zastępuj tego działania prostym mnożeniem zaokrąglonej składki miesięcznej — wynik może różnić się o grosze.

Termin i formularz

Według przepisów obowiązujących 3 listopada 2026 r. rozliczenie za 2026 rok wykazujesz w dokumentach za kwiecień 2027 roku i przekazujesz do ZUS do 20 maja 2027 r. W tym terminie regulujesz również dopłatę wynikającą z rozliczenia rocznego.

Dokumenty ZUS są takie same jak przy innych formach opodatkowania; opisuje je poradnik o składce zdrowotnej.

Termin rozliczenia za 2025 rok, przypadający 20 maja 2026 r., już minął. Najbliższe regularne rozliczenie roczne dotyczy 2026 roku i przypada na wskazany wyżej termin w 2027 roku.

Niedopłata i nadpłata

Niedopłata powstaje, gdy składka roczna jest wyższa od sumy składek należnych wykazanych za poszczególne miesiące. Dopłacasz różnicę razem ze składkami za kwiecień następnego roku.

Jeżeli z rozliczenia wynika kwota do zwrotu, ZUS przygotowuje na koncie elektronicznym wniosek RZS-R — wniosek o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej. Sprawdzasz dane, wskazujesz rachunek i wysyłasz podpisany wniosek.

Zwrot wymaga braku zaległości składkowych i nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Wniosek składasz w terminie miesiąca od upływu terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego. Dla rozliczenia za 2026 rok miesiąc od 30 kwietnia 2027 r. kończy się 30 maja 2027 r.; ponieważ to niedziela, termin przypada w poniedziałek 31 maja 2027 r. Tak ZUS stosował przy rozliczeniu za 2025 rok: wniosek do 1 czerwca 2026 r.

Przykład dopłaty za 2026 rok

Założenia: działalność podlega rozliczeniu przez cały 2026 rok, bez zawieszenia i zwolnień. Składka jest ustalana według bieżącego przychodu. Przekroczenie pierwszego progu następuje w lipcu, a przychód roczny pozostaje w drugim progu. Wszystkie składki miesięczne są prawidłowo rozliczone i zapłacone.

Rachunek dla 2026 roku:

1. Za styczeń–czerwiec: 6 × 498,35 zł = 2 990,10 zł.
2. Za lipiec–grudzień: 6 × 830,58 zł = 4 983,48 zł.
3. Suma składek miesięcznych: 2 990,10 zł + 4 983,48 zł = 7 973,58 zł.
4. Roczna podstawa drugiego progu: 12 × 9 228,64 zł = 110 743,68 zł.
5. Roczna składka: 110 743,68 zł × 9% = 9 966,93 zł po zaokrągleniu.
6. Dopłata: 9 966,93 zł − 7 973,58 zł = 1 993,35 zł.

To rachunek dla przyjętych założeń. Przy innej liczbie miesięcy lub innym przebiegu przychodów wynik będzie inny.

Kiedy płacisz składkę miesięczną

Jako przedsiębiorca będący osobą fizyczną opłacasz składkę zdrowotną do 20. dnia następnego miesiąca. Jeżeli termin płatności przypada w sobotę, niedzielę lub święto, przesuwa się na następny dzień roboczy.

Najbliższy termin płatności na dzień opracowania tekstu to 20 listopada 2026 r. — za październik 2026 r.

Pozostałe obowiązki składkowe opisuje poradnik o składkach ZUS przedsiębiorcy.

Jak odliczasz połowę zapłaconej składki od przychodu

Na ryczałcie możesz pomniejszyć przychód do opodatkowania o 50% składek zdrowotnych zapłaconych w roku podatkowym z tytułu działalności opodatkowanej ryczałtem. Dotyczy to składek za ciebie oraz za osoby współpracujące, jeżeli nie zostały zwrócone w jakiejkolwiek formie.

Aby ustalić odliczenie:

1. Zbierz potwierdzenia składek faktycznie zapłaconych w danym roku.
2. Wyodrębnij składki zdrowotne związane z działalnością opodatkowaną ryczałtem.
3. Oblicz połowę kwoty spełniającej warunki odliczenia.
4. Pomniejsz o nią przychód, od którego obliczasz ryczałt.

Odliczasz kwotę od przychodu, a nie bezpośrednio od podatku. Liczy się zapłata — samo wykazanie należnej składki nie wystarcza.

Jeżeli przychody podlegają różnym stawkom ryczałtu, rozdzielasz odliczenie proporcjonalnie do udziału tych przychodów w ich łącznej kwocie.

Co przy kilku działalnościach na ryczałcie

Jeżeli prowadzisz więcej niż jedną działalność objętą tymi zasadami ryczałtu, przy ustalaniu miesięcznego i rocznego progu uwzględniasz sumę swoich przychodów z tych działalności. Nie stosujesz osobnego limitu do każdej z nich.

Ta zasada dotyczy łączenia przychodów z działalności opodatkowanych ryczałtem. Sam udział w spółce nie wystarcza, aby automatycznie zastosować taki sposób rozliczenia.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy brak przychodu oznacza brak składki?

Nie. Sam brak przychodu nie zwalnia z obowiązku zapłaty. Jeżeli podlegasz ubezpieczeniu i nie korzystasz ze zwolnienia, rozliczasz składkę według właściwych zasad. Przy przychodzie bieżącym mieszczącym się w najniższym progu miesięczna kwota w 2026 roku wynosi 498,35 zł.

Czy do progów odejmujesz koszty prowadzenia firmy?

Nie pomniejszasz przychodu o zwykłe wydatki firmowe. Przy ustalaniu progu uwzględniasz natomiast przewidziane przepisami pomniejszenie o zapłacone składki społeczne.

Czy składka opłacana według poprzedniego roku zamyka rozliczenie?

Nie. Po zakończeniu roku porównujesz wpłaty z roczną składką wynikającą z rzeczywistego przychodu. Może powstać dopłata albo nadpłata.

Czy można już przyjąć kwoty z 2026 roku na 2027 rok?

Nie traktuj kwot z 2026 roku jako stawek na 2027 rok. Podstawa zależy od przeciętnego wynagrodzenia za czwarty kwartał poprzedniego roku. Kwoty na kolejny rok wymagają ustalenia po ogłoszeniu tego wskaźnika.